Wat er zo mooi is aan dialecten

Stroop - DialectenDialecten hebben stuk voor stuk hun eigen geschiedenis en vertonen daardoor een grote diversiteit. Hun klanksystemen verschillen van elkaar. Mooi voorbeeld is de uitspraak van de ‘ui’ van het ABN, in een woord als huis. Die gaat van ‘hoes’ via ‘huus’ naar ‘huis’.
Ook wat hun woordvormen betreft, is er een grote verscheidenheid. In het ene gebied zeg je ‘mannetje’, elders weer ‘manneke’ of ‘menneke’ en zelfs ‘mantje’.
Maar dat is nog niets vergeleken bij de woordenschat. Alle dialectwoorden bij elkaar vormen een veelvoud van die van de standaardtaal. Voor zoiets alledaags als de paardenbloem bestaan bijvoorbeeld zestig verschillende namen met de wonderlijkste achtergronden. Zoals het verhaal achter de Zuid-Nederlandse benaming ‘pisbloem’ voor de paardenbloem.
Waarom hebben we in het ABN wel het Franse ‘tante’ overgenomen en niet het even Franse ‘(n)onkel’? Aan de andere kant: we zijn met spijkerbroek het enige land ter wereld met een niet-Engelse naam voor jeans.
Taalkaartjes zoals hier afgebeeld (auteur Jan Stroop) laten de verspreiding van al die verschillende namen zien. Die verspreiding geeft vaak aan waar een bepaald woord vandaan komt. In Zeeland heet de aardbei ‘frènse’ net als in West-Vlaanderen. Dat Franse leenwoord stamt uit de tijd dat West-Vlaanderen deel uitmaakte van het Franse koninkrijk. Zo vormt de dialectologie ook hier een belangrijke aanvulling bij de officiële geschiedenis.

docentDr. Jan Stroop
onderwijsvorm5 hoorcolleges met veel interactie
studiebelastingenkele uren per week
literatuurgeprinte syllabus
De PowerPointpresentaties zijn via janstroop.nl beschikbaar
dag en tijddinsdag, 10.30-13.00 uur
data6 november t/m 4 december 2018 
cursusprijs€ 140 (anders dan in de gids vermeld, GEEN syllabus)  
cursuscodeV363-18nj
uiterste aanmelddatum23 oktober
  

 Direct aanmelden