Elementaire kansrekening: fundamenten en toepassingen

Nobel-Kansrekening

cursusbeschrijving

Tijdens de coronacrisis werden we veelvuldig geconfronteerd met cijfers omtrent de kans op besmetting, de kans op overlijden, de besmettingsgraad, et cetera, alle termen ontleend aan de vakgebieden Kansrekening en Statistiek. Het in kaart brengen van de onzekere toekomst bleek de afgelopen tijd voor politici, medici, virologen en economen essentieel voor het nemen van noodzakelijke beslissingen. Politici volgden de wetenschap en die wetenschap bestond in hoge mate uit het modelleren van die onzekerheid: het terrein van de kansrekening (daarbij gestuurd door de statistiek). Dit is niet nieuw: door de eeuwen heen voorzagen helderzienden, astrologen en – heden ten dage ─ demografen, econometristen en meteorologen in de behoefte om de nog onbekende toekomst te kennen. Wat zijn mijn kansen bij een dobbelspel, is de markt gunstig voor de aankoop van bepaalde aandelen, wat is de demografische ontwikkeling de komende decennia en hoe hoog zal de zeespiegel zijn in 2100? Een goede inschatting van de benodigde ic-capaciteit bleek letterlijk van levensbelang!

In al deze voorbeelden is één punt glashelder: wat men ook voorspelt, honderd procent zekerheid dat de voorspelling uitkomt heeft men nooit! Daarom verschijnen  woorden als kans, verwachting en toeval in uitspraken over de toekomst. Deze woorden vereisen een precieze definitie in een exact opgezet wiskundevak kansrekening (te onderscheiden van zijn tweelingbroertje de statistiek, het vakgebied dat de data-analyses aanlevert voor de kansmodellen). Sinds de renaissance denken geleerden hier over na, allereerst op het gebied van dobbel- en kaartspelen. In de zeventiende eeuw werd het vak kansrekening door Huygens, Pascal en Fermat voor het eerst wiskundig opgezet, om in de twintigste eeuw een volwaardig wiskundevak te worden, dankzij de axiomatisering van Kolmogorov (1933).

Hoewel de kansrekening tegenwoordig overal opduikt, beperken we ons in deze cursus tot een allereerste inleiding, dat is al moeilijk en omvangrijk genoeg!
Naast de theorie zal er ruim aandacht besteed worden aan opgaven waarvan de oplossingen vaak een verrassingselement in zich dragen. Zeker bij het bespreken van deze opgaven is er voldoende gelegenheid voor vragen en discussie. Het zijn  'interactieve colleges' waarin de cursisten actief hun rol kunnen spelen.

Docent

Rein_NobelRein Nobel heeft zuivere wiskunde en informatica gestudeerd. Hij is bijna drie decennia als docent verbonden geweest aan de afdeling Econometrie en Operationele Research van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Onderwijsvorm en literatuur

onderwijsvorm
8 hoorcolleges met theorie, opgaven en interactie

op locatie of (gedeeltelijk) online?
Op dit moment is al het HOVO-onderwijs online. Wij streven ernaar in het voorjaar van iedere cursus minimaal één college in een geschikte cursusruimte te laten plaatsvinden, maar u moet er rekening mee houden dat deze cursus (grotendeels) online plaatsvindt.

een cursus (gedeeltelijk) online houdt in:
Als een cursus (gedeeltelijk) online plaatsvindt via Zoom for Education, dan kunt u deze veilig en gemakkelijk vanuit huis volgen op uw pc of laptop die is voorzien van een ingebouwde of losse speakers. Via de camera, microfoon en een ‘chatfunctie’ zijn er mogelijkheden tot (directe) interactie met uw docent en medecursisten. HOVO Amsterdam heeft een beveiligd, eigen Zoom-account. Uw privacy is dus gewaarborgd en de cursus is alleen toegankelijk voor wie zich heeft ingeschreven. De colleges worden niet opgenomen: u volgt de cursus op vastgestelde data en tijden. Kijk voor meer informatie bij de veel gestelde vragen over Zoom for Education.

literatuur
digitale syllabus (Nederlandstalig, met wiskundige basisbegrippen die relevant zijn voor de cursus)
Henk Tijms, Kansrekening in werking (Epsilon Uitgaven, Amsterdam)

overige informatie
Van de cursist wordt enige vertrouwdheid gevraagd met wiskundige notaties en bewerkingen, ca. op middelbare schoolniveau (HBS-B, Gymnasium-bèta, VWO-N&T).

studiebelasting
3 uur per week

Praktische informatie en aanmelden

Dag en tijd
donderdag, 10.30 - 13.00 uur
Data
25 februari t/m 15 april 2021
Cursusprijs
€  232
Uiterste aanmelddatum
18 februari

online of in een (fysieke) cursusruimte: Wij hebben 1 college op de VU-campus gepland.
LET OP: Dit college kan een afwijkende dag en/of tijd hebben.
Wij volgen uiteraard de op dat moment geldende richtlijnen van het RIVM; mocht daardoor het fysieke college toch niet kunnen doorgaan, dan zal het online Zoom-college voor deze ene keer toch op de afwijkende dag en tijd plaatsvinden.
Voor deze cursus is het fysieke college gepland op: donderdag 25 maart van 10.00 - 12.30 uur (i.p.v. 10.30 - 13.00 uur). 

wilt u zich aanmelden voor deze cursus?
U kunt u zich aanmelden via onderstaande knop. U meldt zich aan per programma en per persoon. Als u al een MijnHOVO-account heeft kunt u zich aanmelden met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

nieuw bij HOVO?
Heeft u nog niet eerder een HOVO-cursus gevolgd, dan moet u eerst een MijnHOVO-account aanmaken. Dit wijst zich vanzelf. Zodra u op de aanmeldknop klikt, krijgt u eerst de vraag om een MijnHOVO-account aan te maken. Hierbij geeft u uw e-mailadres als gebruikersnaam op. Naar dat e-mailadres wordt een bevestigingsmail gestuurd, hierin vindt u het verzoek een wachtwoord aan te maken. Als u het wachtwoord heeft aangemaakt kunt u direct daarna uw aanmelding voltooien.
Zodra u een eigen MijnHOVO-account hebt, kunt u direct zich voor deze of andere cursussen aanmelden.

heeft u vragen over deze cursus of over HOVO?
Kijk dan eerst op de overige tabs bij deze cursusbeschrijving of bij de Veelgestelde vragen. Als het antwoord op uw vraag hier niet bij staat, kunt u contact opnemen met een van onze medewerkers via hovo@vu.nl.

Deze cursus is helaas geannuleerd; aanmelden is niet meer mogelijk.