Filosofiegeschiedenis IV - De filosofie van de renaissance

Jagersma-FG4Toen Francesco Petrarca (1304-1374) de eeuwen die hem scheidden van de klassieke oudheid denigrerend typeerde als tenebrae, duisternis, velde hij een vernietigend vonnis over de middeleeuwen en meende hij tevens op de drempel van een nieuwe bloeitijd te staan. Deze periode van heropleving van de kunst, de cultuur en de taal van de oude Grieken en Romeinen staat bekend als de era van de renaissance (‘wedergeboorte’) of het humanisme, en beslaat de vijftiende en de zestiende eeuw. In dit tijdperk werd de grootse scholastieke synthese van rede en christelijk geloof in toenemende mate ondermijnd en werden nieuwe paden bewandeld. Enerzijds was sprake van een herwaardering van de Grieks-Romeinse oriëntatie op het aardse leven en de centrale plaats van de mens, los van diens bovennatuurlijke bestemming, onderschikking aan de goddelijke wil en vermeende zielenheil in het hiernamaals. Anderzijds maakte de theologie zich los van haar verankering in de rede, met kerkscheuringen tot gevolg. De traditionele middeleeuwse ordeningen en grenzen vervaagden – in kosmologisch opzicht (door Copernicus, Kepler en Bruno), in geografisch opzicht (door nieuwe ontdekkingen), in technisch opzicht (door nieuwe uitvindingen), in theologisch opzicht (door nieuwe geloofsopvattingen) en in politiek opzicht (door nieuwe machtsverhoudingen). Onbegrensde mogelijkheden wedijverden met maakbaarheidsidealen. In de filosofie overheerste een nieuwe mondigheid, die aanleiding gaf tot kritische reflectie op eeuwenoude vanzelfsprekendheden. De ontdekking van de oneindigheid en de onbepaaldheid van de mens en de wereld vormde het centrale thema van de eerste moderne denkers.

docentDrs. Arend Klaas Jagersma
onderwijsvorm10 hoorcolleges met ruimte voor vragen
studiebelastingenkele uren per week
literatuurH.J. Störig, Geschiedenis van de filosofie, Spectrum, 2010
dag en tijddinsdag, 18.15 - 20.45 uur
data5 februari t/m 16 april 2019
geen college op 19 februari
cursusprijs€ 290
cursuscodeV484-19vj
overige informatieDeze cursus maakt deel uit van de leergang Filosofiegeschiedenis, maar staat open voor alle belangstellenden.
uiterste aanmelddatum29 januari
 

 Direct aanmelden